عوامل مخاطرهآمیز نوجوانان

عوامل مخاطرهآمیز نوجوانان کدامند؟

تحلیلهای مختلفی در مورد عوامل خطرپذیری نوجوانان ارائه میشود. در یک تحلیل مختصر، میتوان این عوامل را به دو دسته تقسیم کرد.

الف: عوامل فردی که شامل ویژگیهای شخصیتی، وضعیت بهداشت روان و تابآوری فرد (از قبیل اعتمادبهنفس، خودارزشمندی، کنترل هیجان و...)، نگرش نسبت به رفتارهای پرخطر، وضعیت تحصیلی و مؤلفههای مشابه دیگر است.

ب: عوامل محیطی و اجتماعی؛ از قبیل: وضعیت خانوادگی، دوستان و همسالان، محیط زندگی فرد.

این دستهبندی را میتوان با جزئیات بیشتر اینگونه عنوان کرد:

1. عوامل روانی عاطفی: از قبیل افسردگی، اضطراب، استرس، پرخاشگری شکستهای عاطفی، سوگ ناشی از طلاق والدین، ناکامیها، کمتوجهی و کمبود عاطفی، تحقیر شدن

2. عوامل خانوادگی: از قبیل بدسرپرستی، جدایی والدین، سابقه رفتارهای پرخطر در خانواده، الگوها و شیوههای نامناسب فرزندپروری

3. عوامل تحصیلی: از قبیل افت تحصیلی، تکرار پایه، سابقه فرار از مدرسه

4. عوامل محیطی و اجتماعی: از قبیل دوستی با افراد پرخطر، زندگی در محیطهای پرخطر، یادگیری و همانندجویی رفتارهای پرخطر

5. عوامل نوپدید: از قبیل تأثیرپذیری از رسانهها، همانندجویی با قهرمانهای رسانهای و بهویژه فیلمها، انیمیشنها، بازیهای رایانهای و مجازی

6. عوامل ناشی از تجربه رفتارهای پرخطر: از قبیل تجربه حداقل یکبار گرایش به رفتارهای پرخطر (هرچند که برای سرگرمی و تفریح باشد.)

3. چرا کودکان و نوجوانان دچار رفتار پرخطر میشوند؟

سؤال این است که چه دلایل و زمینههایی موجب گرایش کودکان و نوجوانان به رفتارهای پرخطر میشود؟ برخی از مهمترین زمینهها، عبارتند از:

• فشار همسالان و یادگیری از آنها

• وجود زمینههای مخاطرهآمیز در خانواده

• گرایش به کنجکاوی

• گرایش به تفریح و لذت

• یادگیری از رسانهها و صنایع فرهنگی

• فشارهای ناشی از مشکلات مربوط به بهداشت روان

• شکستهای تحصیلی

4. چه کودکان و نوجوانانی، بیشتر در معرض خطر هستند؟

پژوهشگران و برنامهریزان، توصیه میکنند که در کنار مراقبت از همه کودکان و نوجوانان و آموزش مهارتهای خودمراقبتی و پیشگیرانه به همه آنان، در عین حال، کودکان و نوجوانانی را که در معرض خطر هستند، بیشتر مورد توجه قرار دهیم. سؤال این است که چه کسانی در معرض خطر هستند؟.

خطرات...